background
logotype

Malikai Husnobod

Zamonlarning zamonida, qadimal ayyomda bir zolim podshoh bor ekan. Podshohning bir qizi bor ekan, oti Malikai Husnobod ekan. Onasi bir kambag‘alning qizi ekan. Sohibjamolligi haddan ziyoda, oy desa og‘zi bor, kun desa ko‘zi bor, shaq-shaqayi jamoli o‘n to‘rt kechali oyni xira qilar ekan. Suv ichsa tomog‘idan, sabzi yesa biqinidan ko‘rinar ekan.
Malikaga ko‘p joylardan sovchi kelibdi, otasi bermabdi. Kunlardan bir kun podshohning taxti tepasidagi daraxtga bir qarg‘a kelib qo‘nibdi. Qarg‘a “qag‘... qag‘“ deb qag‘illabdi. Podshohning to‘rt yuz ulamosi bor ekan. Podshoh ularni chaqirib:
— E, ulamolar, qarg‘a nima deyapti! — deb so‘rabdi. Ulamolardan biri:
— Qarg‘aning nima deyayotganini bilmaymiz. Chunki u — qarg‘a, biz odamzodmiz. Qarg‘a o‘z vaqtini chog‘ qilmoq uchun qag‘illaydi-da, — debdi.
Zolim podshoh darg‘azab bo‘lib “jallod” debdi. O‘n to‘rt jallod murg‘isalovat, qilichini burro, zabonini go‘yo qilib “Kimning ajali yetdi, oftobni soyaga yetkarmay bosh kesarman”, deb turibdi. Podshoh hukm qilib: “Olib chiq, bu to‘rt yuz kishining boshini kes!” debdi.
Shu zamon Malika bu so‘zni eshitib qolib:
— E, ota, sizga nima bo‘ldi, nima savol so‘radingiz? Xuni-nohaq to‘rt yuz kishining boshini kesasizmi? — debdi.
Podshoh doimo xotiniga: “Men podshohman, yaxshi kiyib, yaxshi yeyapsan, agarda bir kambag‘alga tekkaningda, non o‘rniga g‘isht chaynar eding!” deb ta’na qilar ekan. Podshoh ketgandan so‘ng qizi: “E ona, meni bir kambag‘al, mehnatkashga beringki, agar toleim bo‘lsa, uni podshoh qilib, otamning taxtiga o‘tqazay”, der ekan.
O‘sha kuni jumboq ustida qiz hozir bo‘libdi. Podshoh “Agar jumboqni yechsang, gunohlarini o‘tdim”, debdi. Qiz: “Qarg‘aning “qag‘“ degani, erni bor qiladigan ham xotin, yo‘q qiladigan ham xotin, deganidir”, — deb javob beribdi.
Podshoh darg‘azab bo‘lib, har bir tuki nishtari obdor bo‘lib:
— E, soching qirqilgur, sening ko‘ngling er tilabdi, men seni zindonga solib, yetti yil saqlab, keyin teringga somon tiqayin, toki bu ish boshqa qizlarga ibrat bo‘lsin, bundan keyin hech kim ota-onasidan javobsiz erni tilga olmasin! — deb qizini zindonga solibdi. Haligi to‘rt yuz kishini ozod qilibdi.
Podshoh bir haftagacha uydan chiqmay, fikr qilibdi: “Qizni zindonda ochdan o‘ldiraymi, osaymi, nima qilsam bu ishni xalq bilmas ekan?”
Podshohning bir vaziri bu ishlardan xabardor ekan. Qizga rahmi kelib, kechasi uni zindondan qutqarib olibdi. Uyiga olib kelib, bir duradgorga hech bir joyidan shamol, suv kirmaydigan qilib mustahkam bir sandiq yasattiribdi. So‘ngra qizga qarab:
— E, qizim, otangning niyati buzildi, senga qirq kunlik ovqat tayyorladim, sandiqqa tush, uning qopqog‘ini mahkam bekitib, daryoga tashlayman, umring uzun bo‘lsa, birorta odam seni xalos etar, podshoh qilichidan o‘lganingdan ko‘ra, sahroda cho‘pon bo‘lib yurganing yaxshi, — debdi.
Qiz “xo‘p” deb sandiqqa tushibdi. Vazir sandiqni ko‘tarib, daryo labiga kelibdi va uni suvga oqizib yuboribdi. Sandiq suvda uch oy oqibdi. Qiz bir kunlik ovqatni to‘rt kunga yetkazibdi.
Bo‘lak bir mamlakatning podshohi odamlarga: “Menga sahrodan o‘tin keltiringlar”, deb buyruq beribdi. Bir kambag‘al ayolmand kishi bor ekan. U “Men boraman, mening bola-chaqam ko‘p, menga bir narsa bersangiz, bolalarim bilan ovqat qilaman,” deb qo‘liga o‘roq olib, beliga arqon bog‘lab dalaga boribdi. Chol o‘tin qilib bog‘labdi, chanqovini bosish uchun daryo labiga suv ichgani borgan ekan, shu paytda daryo o‘rtasida oqib kelayotgan bir sandiqni ko‘ribdi. Chol darhol ust-boshini yechib, o‘zini daryoga tashlabdi, sandiqni tortib chiqaribdi. Uni qayerdan ochishni bilmabdi. Nihoyat, unnab-unnab o‘roq uchi bilan sandiqni ochibdi. Qarasa, Malikai Xo‘bon, malikai tal’at, husn-u jamolda tengi yo‘q bir qiz yotgan emish. Chol hayron bo‘lib: “Bu bir savdogarning qizi bo‘lsa, otasi bilan savdoga jo‘nagan bo‘lsa, yo‘lda daryo bo‘lsa-yu, kemaga o‘tirgan bo‘lsa, kema cho‘kib ketgan, bu sandiq suvning betida qolgan, mening bu qiz bilan nima ishim bor. Podshohga o‘tinni olib borsam bir tanga beradi, qizni olib borsam, hech narsa bermaydi, yaxshisi shuki, daryoga tashlab yuboray” deb fikr qilibdi:
— Hoy, qiz, o‘likmisan, tirikmisan? — deb chaqiribdi. Qiz:
— Тirikman, — deb o‘rnidan turib o‘tiribdi. Qizning tirnoqlari o‘sgan, sochlari paxmaygan ekan. Chol ko‘rib:
— E, qiz, seni tag‘in daryoga tashlayman, — debdi.
— E, ota, meni sandiqdan chiqarib olsangiz, men sizni ko‘p davlatmand qilardim, —deb yalinibdi qiz.
Chol quloq solmay, sandiqni bekitib: “Buni shaharga olib borib sotaman, bunda nima bor-yo‘qligini hech kim bilmaydi”, deb ko‘taribdi. Bozorga olib borgan ekan, ko‘chada ketayotgan podshohning ko‘zi chol bilan sandiqqa tushibdi: “E, chol, qani keltirgan o‘tining, men senga o‘tin olib keltirgin desam, birovning uyini o‘g‘irlab, sandig‘ini olib kelibsan!” deb cholni qilich bilan ikki nimta qilibdi, sandiqni saroyga keltiribdi.
Podshoh xizmatkorlariga: “Sandiq ochilsin!” debdi, sandiqni ochib qarasalar, bir qiz yotgan emish. Podshoh uni ko‘rib, oshiqi beqaror bo‘libdi. Ko‘kragidan bir tiri juvoldiz parron o‘tibdi va qizni sandiqdan olib: “Menga tekkin” debdi. Qiz:
— Podshohim, menga qirq kun muhlat bering! Тo‘rt oydan beri ko‘p azob chekdim, endi qizlar bilan birga yurib, besh-o‘n kun o‘ynab, dimog‘imni biroz chog‘ qilay, — debdi. Podshoh qabul qilmabdi. ”Hozir “Xo‘p” demasang, boshingni tanangdan judo qilaman!” debdi. Qiz yig‘labdi: “Bo‘lmasa uch kunga javob bering, qizlar bilan bog‘da sayr etib o‘ynab olay, keyin sizning aytganingiz bo‘lsin”. Podshoh bir kunga javob beribdi.
Qiz qirq qiz bilan podshohning bog‘iga kiribdi. Bog‘ning oyog‘idan daryo oqar ekan, qizning ko‘zi daryoga tushibdi. “Yuringlar, qizlar, daryoga tushib cho‘milib chiqamiz” deb daryo tomonga yo‘l boshlabdi.
“Men bir kambag‘alga tegib, uni podshoh qilib, zolim otamning tepasiga lashkar tortib borib, uning taxtini ko‘kka sovuraman, deb ahd qilgan edim. Agar bu podshohga tegsam, maqsadim hosil bo‘lmaydi” deb o‘ylabdi o‘zicha va qizlardan oldinroq borib, daryoga sho‘ng‘ibdi. Bir jayxun baliq daryoda yotgan ekan, qizni yutibdi-yu, suv tagiga ketibdi, qirq kaniz daryo labida chapak chalib qolaveribdi.
Qizlar borib bu voqeani podshohga aytibdilar. Podshoh oh tortib, boshidagi tojini, belidagi kamarini yerga urib, o‘zi bir qalandar suratiga kirib, cho‘l-biyobonga chiqib ketibdi.
Endi ikki kalima so‘zni bo‘lak jonibdin — shahri Jurjondin eshiting:
Bir podachining o‘g‘li daryo bo‘yida mol boqib yurar ekan. Bir to‘da baliqchi daryoga to‘r solibdi. Podachi bola baliqchilarga yig‘lab, bunday debdi:
— Uch kundan beri otam och, kasal. Ovqat topib kelgani shaharga borolmaydi. Men borsam “podangni boq” deb hech kim ko‘chada yurgizmaydi. Menga biror narsa bersanglar. Haligi baliqchilar:
— Mana shu solingan to‘rimizga nimaiki ilinsa seniki, — deyishib to‘rni suvdan ko‘tarishibdi. Qarasalar, bir katta jayxun baliq tushibdi. “Ol, bola” debdilar. Podachi bola baliqni to‘rtta ho‘kizning beliga bog‘lab, sudratib uyiga olib boribdi. Otasi suyunib baliqni yorgan ekan, ichidan bir qiz chiqibdi. Chol suyunib, qizning nafasiga quloq solsa, tirik ekan. Chol darrov qizning og‘ziga suv tomizibdi. Birozdan keyin qiz ko‘zini ochibdi, o‘rnidan turib, cholga salom beribdi.
— Ota, qornim och, menga bir luqma tomoq bering,— debdi.
Chol bilan o‘g‘li qizga haligi baliqdan pishirib berishibdi. So‘ngra qiz so‘rabdi:
— Ota, sizning kasbingiz nima, o‘g‘lingizning kasbi nima?
— Men podachi edim. Endi qarib qoldim. O‘g‘lim podachilik qiladi. Qiz suyunib aytibdi:
— Men endi murodimga yetdim. Sizga qiz bo‘laman. Xohlasangiz meni o‘g‘lingizga olib bering.
— E bolam, to‘y qilishga bizda hech nima yo‘q.
— Men o‘zim xohlasam, to‘y xarji uchun hech narsaning keragi yo‘q. Nihoyat chol xursand bo‘lib qizni o‘g‘liga olib beribdi. Qiz sochini orqasiga turmaklab, qozonni qarasa, kirligidan u qulog‘i bu qulog‘iga yetay deb qolibdi. Idish-tovoqlar ham shunday. Hammasini tozalabdi. Chol uni ko‘rib dili oynadan ham ravshan bo‘libdi. O‘rnidan turib:
— E, qizim, men kasal bo‘lib qoldim. Uy ichiga ham qaray olmadim. O‘g‘lim bo‘lsa, mol boqish bilan ovora. Erta ketib kech keladi, — debdi.
Kelin uy-ro‘zg‘orini butlashga kirishibdi. Uning ozodaligi va chaqqonligini ko‘rgan chol juda xursand bo‘lib:
— Bolam, sening g‘ayratingni ko‘rib, mening ham g‘ayratim keldi. Xizmat bo‘lsa, menga ham buyursang,— debdi. Kelin o‘ng qulog‘idagi bitta baldoqni cholga berib:
— Buni bozorga olib boring, xaridor nima bersa, olib keling,— debdi.
Chol baldoqni olib, karvonsaroyga borib o‘tiribdi. Bir savdogar baldoqqa xaridor bo‘lib:
— Ota, necha pul bu?— deb so‘rabdi. Chol:
— O‘zingiz insof qilib bir nima bering,— debdi.
Savdogar bir qutini oltinga to‘lg‘azib beribdi.
— Ota, bo‘ladimi yo ozmi? — debdi.
— Insof qiling deb edim, gapim tamom,— debdi chol. Savdogar yana bir xaltada oltin chiqarib beribdi.
— Yuklab keting deb bir xachir ham beribdi. Cholning achchig‘i kelib: “Bu meni masxara qilyapti, bir olib qochayki, savdogar meni hech topolmasin”, deb o‘ylabdi. Oltinlarni xachirga yuklab jo‘nabdi. Savdogar o‘z ko‘nglida: “Agar shundan tag‘in bitta topganimda, mamlakatimning podshosiga yetti iqlimning boj-xiroji barobariga sotardim” debdi, chunki baldoq noyob gavhar ekan.
Chol uyiga kelib, oltinlarni keliniga beribdi.
Keyingi hafta kelin chap qulog‘idagi baldog‘ini ham chiqarib beribdi. Chol yana avvalgi joyga borib o‘tiribdi. Yana o‘sha savdogar kelib qarasa, chol o‘tirgan emish.
— Necha pul, ota? — deb so‘rabdi savdogar.
— Senga sotmayman,— debdi chol. — Sen meni hazil-mazax qilyapsan. Savdogar:
— Yuring hujraga,— deb cholni saroyga boshlab kiribdi. Cholga ikki sandiq tilla beribdi, shohi to‘n kiygizibdi, ikki xachir beribdi.
— Ota, turar joyingiz qayerda?— deb so‘rabdi. Chol “joyimni aytsam, oltinlarni tortib oladi” deb o‘ylab:
— Mening joyim yo‘q, — debdi. Chol uyiga kelibdi. Kelin oltinlarni olib, uyga qo‘yibdi. Тashqariga chiqib orolni taxmin qilibdi, kengligi o‘n kunlik yo‘l kelar ekan.
Kelin cholga qarab:
— Paxsa uradigan yigirmata devolzon toping,— debdi. Chol topib kelibdi. Kelin devolzonlarga:
— Bola-chaqangizni ham olib keling, — debdi. Ular olib kelibdilar. Har kuni ularga osh-non, pul, yaxshi kiyim-bosh berib turibdi.
Buni eshitib ikki yuzta devolzon usta jam bo‘libdi. Ular devol urishni boshlabdilar. Bu devolzonlarni ko‘rgan odamlar: “Bu ishni kim qilyapti?” deyishsa: “Podachi qilyapti, sizlarga ham ish kerak bo‘lsa, kelaveringlar”, deb javob berar ekanlar.
O‘n besh kunda besh ming uylik odam to‘planibdi. Uch oy deganda devol bitibdi. O‘n ikki joyga darvoza qurilibdi. Kelin har darvozaga xat yozdirib, suratini yopishtiribdi.
Xatning mazmuni quyidagicha ekan:
“Bu yurtning nomi Husnobod. Har kimga oshlik-nonlik kerak bo‘lsa, kelib xizmat qilsin”.
Bir yil ichida yetmish besh ming uylik odam jam bo‘libdi. Hammasiga qo‘sha-qo‘sha uylar solib berilibdi. Bir qancha odam yaroq-aslaha tayyorlabdi. Malika ham darvozaga yigirma beshtadan odam qo‘yib: “Kimki darvozaga kelib, suratga yomon tikilsa, uni menga keltiringlar” deb hukm qilibdi. Bu shaharning xabari Jurjon mamlakatining podshosiga ham yetibdi.
Podshohning achchig‘i kelib: “Mening zamonamda kim bu beodoblikni qilib, mening yurtimga kelib, podshohlik da’vo qiladi? Borib tig‘dan o‘tkazay!” deb darvozaga yetib, darvozada turgan qorovullarni ko‘ribdi.
— Bu shaharni kim bino qildi?— deb so‘rabdi podshoh. Qorovullar:
— Shu darvozadagi suratning egasi qildi. Sizga yaxshi xizmat qilsak, o‘zimizgagina ovqat berar edingiz, bola-chaqamiz och qolaverardi, shu sababli bola-chaqamiz ko‘cha-ko‘ylarda sarson bo‘lib, tilanchilik qilishib yurardi. Bu podshoh xotin esa bola-chaqamizni yaxshi parvarish qildi. Bizdan hech narsa tama qilmasdan, bolalarimizni yaxshi joylarda tarbiya qilib o‘qitdi. Ko‘p bolalar bir ishning egasi bo‘ldilar,— deb javob berishibdi.
Podshoh suratni ko‘rib, oshiq bo‘lib, qizni o‘ziga xotin qilishnn xohlab qolibdi. Shaharga kirib, malikaning o‘rdasiga boribdi:
— Jurjon podshosi keldi. Sizni o‘ziga xotinlikka tilaydi, — deb malikaga xabar yetkazibdilar. Bu gapdan malikaning achchig‘i kelib, podshohni chaqirtiribdi. Malika:
— E, podshoh, nechta xotining bor?— deb so‘rabdi.
— Qirqta.
— E, ahmoq podshoh, — debdi malika, — Qirq xotin ustiga meni ham olmoqchimisan, bu ishni ixtiyor qilma!
Podshoh bu so‘zdan g‘azablanib:
— Sen kabi ahmoq qizning qo‘lidan nima ish kelardi?! Meni xalq ichida sharmanda qilding! — deb yonidan qilichini sug‘urgan ekan, qiz o‘zini taxt orqasiga olibdi. Qizning xizmatkorlari kelib podshohni ushlabdilar. Oyoq-qo‘liga kishan urib, zindonga solibdilar.
Shahar xalqi buni eshitib zolim podshohdan qutulganlariga sevinib, malikani podshohlikka ko‘taribdilar.
Oradan bir necha kun o‘tibdi, bir qalandar darvoza oldiga kelib suratga tikilib, yig‘layveribdi. Qorovullar uni malikaning oldiga olib kelibdilar. Malika qarasa, bir kunga muhlat bergan podshoh ekan. Shunda malika so‘rabdi:
— E, qalandar! Nimaga yig‘laysan?
— Bir qoshiq qonimdan o‘tsangiz, aytaman.
— O‘tdim, ayt!
— Mening bir mahbubim bor edi. Oti Husnobod edi. Sizning darvozangizda o‘shaning suratini ko‘rdim. Darvozada ham “Husnobod” deb yozilgan. Sizni ko‘rsam, kimligingizni bilardim.
— Agarda o‘sha qiz tirik bo‘lsa nima qilasiz?
— Daryoga tushib yo‘q bo‘lgan deb eshitdim, agar biror hiyla qilib, kanizlarga biror nima berib, o‘zi qochgan bo‘lsa, qo‘limga tushsa, go‘shtini bittadan tikanga ilaman.
— Malika senga hech gunoh qilgani yo‘q, hali ham bu shahtingdan qayt,— debdi qiz.
Qalandar “Mening xotinim shumikan?” deb gumon qilibdi.
Qilichini sug‘urib malikaga o‘qtalibdi va: “Yuzingni och, ko‘raman!” debdi. Malika taxt orqasiga yashirinibdi va: “Ushla, bu qonxo‘rni!” deb buyuribdi. Xizmatkorlar buni ham ushlab, zindonga solibdilar. Malika xotirjam bo‘lib, vazirga buyuribdi:
— Lashkarimizning hisobini ol-chi, qancha ekan!
Vazir lashkar hisobini olib chiqibdi. Otliq, piyoda yetti lak lashkar yig‘ilibdi, qirq kun yo‘l jabdug‘ini tayyorlab eri va lashkari bilan ota shahriga jo‘nabdi.
Dasht-u biyobonlarni, cho‘l-u sahrolarni keza-keza, axiri, malika o‘z ota yurtiga yaqinlashibdi...
Endigi gapni qizning otasidan eshiting:
Qizning otasi kechasi tush ko‘ribdi: qarasa, osmondan bir burgut kelib podshohni ko‘tarib uchibdi, olib keta turib: “Menga qulluq qilasanmi yo boshingni uzib tashlaymi?” debdi. Podshoh: “Yurtimni va xazina-yu dafinalarimning hammasini senga beray, lekin meni omon qoldir” debdi. Shunda qush: “Menga dunyo kerak emas, sen zolimdan Husnobodning qonini talab qilaman” debdi. Podshoh qizning otini eshitib, yig‘lab yalinib turgan vaqtda, Husnobod qizi bir tog‘ning orasidan chiqib kela boshlabdi. Bir qo‘lida yalang‘ochlangan qilich, bir qo‘lida g‘oz kabobi bor emish. Qiz yetib kelib o‘sha qushni bir uribdi. Qush ikki bo‘lak bo‘libdi. Podshohni yerga qo‘yib qo‘lidagi kabobni uzatib, “Ota, mendan o‘tgan bo‘lsa, ma’zur tuting” debdi. Podshoh “dod” deb uyg‘onibdi. Qarasa, yoniverida hech kim yo‘q, qorong‘ida bir o‘zi yotgan ekan. Erta bilan qirq to‘rt vazirini va to‘rt yuz akobirini chaqirtiribdi. Ular yig‘ilishib kelibdilar, podshoh ularni o‘tirishga ishorat qilibdi. Hammasi qo‘l qovushtirib o‘tiribdi. Podshoh o‘ziga qarashli odamlarni yig‘ib, kechasi ko‘rgan tushini birma-bir aytib beribdi, ta’birini so‘rabdi. Ammo o‘tirganlarning birortasi ham churq etmabdi. Shunda podshoh g‘azablanib, ikki qo‘lini musht qilib:
— Тushimning ta’birini aytmasalaring, birontangni ham tirik qo‘ymayman,— debdi.
— E shahanshoh,— debdi katta vazir ta’zim bilan, — bir qoshiq qonimdan kechsangiz, tushingizning ta’birini aytay.
— Ayt, kechdim!
Vazir aytibdi:
— Boshingizdan ko‘tarilgan qush dushman bo‘lsa kerak, dushman yurtimizni vayron qilay deb turgan bir vaqtda qizingiz kelib ajratib olsa-yu, podshohlik boshqa odamning qo‘liga o‘tsa.
Podshoh yana g‘azablanibdi va:
— E yolg‘onchi, qizimning suyaklari zindonda chirib ketganiga necha yil, necha zamonlar bo‘ldi, sen qo‘rqqaningdan shu gapni aytib yuragimni g‘ash qilmoqchimisan, seni ham zindonga solay, qizim yonida sening ham suyaklaring chirisin! — deb vazirini ham zindonga solibdi.
Shundan so‘ng podshoh kechalari qo‘rqib uxlayolmay, o‘q yegan to‘ng‘izday har tarafga yugurib, oppoq tong ottirib chiqadigan bo‘lib qolibdi. Bir haftadan keyin bir xabarchi kelib, podshohga:
— Jurjon yurtining podshosi ustingga lashkar tortib keldi, tez chiqib, toj-taxtingni bersang berganing, bo‘lmasa, o‘zing bil! — deb podshohning halqumiga bir musht uribdi. Podshoh o‘zini o‘nglab olguncha, u odam ketibdi.
Podshoh buni ko‘rib:
— Bitta xabarchisi shunday bo‘lsa, yaroq taqqan lashkarlari qanday ekan,— deb xayol surib qolibdi va vazirlardan maslahat so‘rabdi. Vazirlar:
— Bizdan maslahat chiqmaydi. Yaxshi desak ham o‘ldirasan, yomon desak ham o‘ldirasan. Zindondagi vazirni olib chiqib in’om dasturxon qilib, dushman oldiga chiqar, ho o‘lib ketsin, ho .tirik kelsin,— deb javob beribdilar.
Podshohga bu so‘z ma’qul bo‘lib, vazirni zindondan chiqaribdi. Unga bir qancha pul, mol berib, bunday debdi:
— Jurjon podshohiga borib, mening salomimni yetkazasan. Mabodo mamlakat kerak bo‘lsa, “xo‘p” de, negaki kecha yegan mushtimning og‘rig‘i hali ketgani yo‘q; bordi-yu, qon kerak bo‘lsa, u vaqtda shahardan chiqib ketaman, chunki ikkinchi mushtga asti tobim yo‘q.
Vazir kulib:
— Тushingning ta’birini aytsam, qilgan achchig‘ing boshqacha edi, bitta qizingni nima qilding? Axir, boshingga shu kunlarni o‘zing orttirding. U podshoh kelib seni zindonga solar, xor-zorlik bilan o‘ldirar,— debdi.
Podshoh loyga botgan eshakdek boshini solib turibdi. Vazir tortiqlarni olib, shahardan jo‘nab qo‘shinga yetibdi, so‘ngra o‘z nomi-nasabini yozib xat qilibdi: “Qon kerak bo‘lsa, butun shahar odamlari uchun men jonimni beraman, yo‘q desalar nohaq qon to‘kilmasin, podshohlik taxtini beraman” deb qo‘l qo‘yib, elchi orqali xatni jo‘natibdi. Xat malikaga borib tegibdi. U xatni o‘qib vazirni o‘z huzuriga chaqirtiribdi:
— Ichkariga kirsin,— deb ijozat beribdi...
Vazir kirsa, taxtda bir podshoh o‘tiribdi, boshida toj, belida kamar, qirqta mahram qo‘l bog‘lab xizmat uchun turibdi. Vazir unga ta’zim qilibdi.
Podshoh yonida betiga niqob tutgan bir odam o‘tiribdi. Bu odam vazirga qarab:
— E vazir, bizning makonimizga qo‘rqmasdan bir o‘zing kelibsan, o‘ldirsam nima deysan? — debdi. Vazir debdi:
— Kishi o‘z farzandidan ham qo‘rqadimi? Farzand har qancha g‘azab qilsa ham, otalik hurmatini saqlaydi. Jigarpora qizimni tushimda ko‘rganimga bugun yetti kun bo‘ldi. Тushimda meni ko‘p hurmat qildi, shoyadki tushim o‘ng kelsa.
Bu so‘zlarni eshitishi bilanoq malikai Husnobod betidan niqobini olib, vazir bilan ko‘rishibdi va bunday debdi:
— E mehribon ota, siz orqali murodimga yetdim. Otamning yurtini sizga bersam, fuqaroga, beva-bechoralarga zulm qilmasdan podshohlik qilsangiz.
Vazir darhol o‘rnidan turib, qulluq qilib:
— Ey bolam, men qarib qoldim, podshohlik hukmini... menga bergan bo‘lsang, ro‘paramda o‘tirgan toj-u taxt egasi podshohga tutdim. Muvofiq ko‘rsang, qolgan umrimni sening qoshingda o‘tkazsam, — debdi.
Malikai Husnobod lashkar bilan shaharga kirib, otasini axtaribdi. Podshoh somonxonada bir oxurning ichida biqinib yotgan ekan. Kuyovi podshohning boshiga qilich ko‘taribdi. Podshoh yig‘lab qiziga yalinibdi. Qizi erining qo‘lidan qilichni olib:
— Har nechuk bo‘lsa ham otam qilgan gunohiga tavba qildi, o‘lmasin,— debdi. Podshohlik muhrini podachi yigit nomiga o‘ydiribdi.
Husnobod eri bilan bu yurtni ham idora qilib, zindonda begunoh yotganlarni ozod qilibdi. Ulardan bir qanchasini shaharlarga hokim qilib tayinlabdi.
Shunday qilib, Husnobod o‘zining qallig‘i — podachi yigit bilan umr kechirib, murod-maqsadiga yetibdi.

2004-2017 © www.ziyouz.com. Saytda taqdim etilgan elektron manbalardan faqatgina shaxsiy mutolaa maqsadida foydalanish mumkin. Tijoriy maqsadlarda foydalanish (sotish, chop etish, ko‘paytirish, tarqatish) qonunan taqiqlanadi.

.